18 Endüstri Mühendisliği ve Algoritmik Zeka


Hayat eşittir algoritma diyerek iddialı bir giriş yapsam herhalde kimse itiraz etmez. İtiraz edecek olan varsa da yazımın sonuna kadar sabretmesini rica ediyorum. Böyle olduğuna ikna etmeye çalışacağım.

Eleştirdiğim şeylerden biri de şu, hayat eşittir algoritma iken üniversite sıralarına kadar, kişilerin algoritmanın tanımından bile haberdar olmaması, olmamamız çok acı bir şey. Yani ülkemizde öyle bir sistem var ki bizlere yaşamayı üniversite ile beraber öğretiyorlar. Ki olayı biraz derinleştirirsek belki de branşı matematik, mühendislik gibi sayısal alan olmayanlar her an tatbik ettikleri şeyin tanımını bile bilmeden bu dünyadan göç edip gidiyorlar. 

Temel anlamda nedir algoritma belki bundan da kısaca bahsetmeliyim.


Algoritma bir problemin çözümlerini basamaklandırabilme becerisidir. Bu beceriyi gerçekleştiren zekaya algoritmik zeka demişler. Beceriler ancak üzerine çalışıldıkça gelişirler. Algoritmik zekamızda böyledir. Üzerine ne kadar çok çalışma yaparsak gelişimi bence aritmetik olarak değil geometrik olarak olmaktadır.

Neden hayat eşittir algoritma dedim?

Şöyle bir problemi ele alalım hemen. Sabah kalkılıp okula ya da işe gidilecek. Büyük bir problemimiz var gibi. :D Gün içinde her gün bu iş için yaptığımız şeylere bir baksak aslında diyeceğiz ki aaa biz aslında bu problemin algoritmasını oluşturmuşuz onu uyguluyoruz.

Görelim.

Başla, alarm çalar, ertelenir, sonra bir daha çalar, kalktım, yüzümü yıkadım, kahvaltımı hazırladım, yaptım, giyindim, otobüse bindim okula gittim bitti. Okula gitme problemimi çokta güzel çözdüm. İşte yaptığımız her şey bir probleme çözüm bulma ve bunu adım adım uygulamak olduğu için hayat eşittir algoritmadır dedim. Olayı biraz daha özel bir alana kaydırmanın zamanı geldi. Endüstri Mühendisliği ve algoritma.

Bütün mühendislik tanımlarını okuyalım şu ifadeye rastlarız, analitik düşünce sistemi ile bütünleşik bir daldır. İlk zamanlar daha ne olduğunu bile bilmediğim ama tüm mühendislik dallarında olan analitik düşünce sisteminin bizde de olması beni mutlu eden bir şeydi. Ya ne olursa olsun analitik düşünce sistemi varsa o iş tamamdır derdim. Daha ne olduğunu bile bilmediğim bu ifade için.

Peki ne analitik düşünce sistemi?

Olayların analiz ederek çözümlemesini sağlayan bir yol diyebiliriz. Analiz etmekte çözümlemeye dayanan düşünce sistemi. Düşünen herkes bir problemle karşılaştığında onu çözümlemek için parçalara ayırır ve bu parçaların özelliklerinden bütüne varmaya çalışır. Aslında ilk baştan beri sevdiğim bu tanımın anlattığı şey bizi yine alıp algoritmaya götürmüştür. Daha anlamını bile bilmediğim zamanlardan önemli gördüğüm şeyin aslında gerçekten Endüstri Mühendisliğinin bel kemiği olduğunu görmek beni mutlu etmişti diyebilirim.

Yaşam sahnesinde bir fert ve bu fert birde Endüstri Mühendisi ise algoritmaya bakışı biraz daha farklıdır ya da farklı olmalıdır. Çünkü Endüstri Mühendisine bakış açısı çözüm adamısın sen bakış açısıdır. Hal böyle olunca çözüm adamının çözüm yolundan haberdar olmaması diye bir şey düşünülebilir mi?

Yönetmenin en güzel yolu böl parçala yönettir. Endüstri Mühendisi de belli bir noktada süreç yöneticisidir. Algoritma mantığı gelişmemiş bir Endüstri Mühendisi ne süreci bölebilir ne parçalayabilir ne de yönetebilir. Süreç sonuca varmaz mı tabi ki varır. Varmama ihtimalide vardır. Ama Algoritmik zekasını üst düzeye getirmiş bir Endüstri Mühendisi bir şirket için avantajlar üstü avantajdır.

İşimiz eğer maliyeti düşürmek ise ve ekstra her bir adım bütün süreçler için ekstra masraf demekse, düşünün süreci algoritmik yönetecek kişinin firmaya kârını.

Amacımız eğer iş etüdü yapmak ise fazladan gidilen her yol zaman kaybı ve zamandan kayıp maliyet olarak dönüyorsa firmaya, düşünün iş etüdü çalışmalarını algoritmik yapabilecek Endüstri Mühendisinin firmaya katkısını. Yani bölümümüz itibari ile neye çözüm buluyorsak onun algoritmik düşünebilen bir beyin tarafından yönetildiğini ve firmaya olan katkısını düşünsek herhalde algoritma dersini üniversitelerde her dönem bir daha bir daha verirdik.

Bana göre Endüstri Mühendisleri yönetici değil lider olmalıdır. Hemen hepimiz şimdi söyleyeceğim tanımları duymuşsunuzdur. Yönetici, bir iş varsa bu işi doğru yapma çabası içindedir. Lider ise her zaman doğru işin peşindedir. Bence algoritmik zekası üst düzey olan kişi bu becerisi ile her zaman doğru işi yapabilecektir.

Çünkü süreci süreç ilerken adım adım gören ile daha her şeyi en başta görenin sonuca vardıklarında elde edecekleri şey aynı olmayacaktır. Süreci adım adım görenin bir sorun karşısında geliştirebilecek bir stratejisi bile yoktur, sadece o anda olması gerekeni yapmak zorundadır. Ama süreci ve oluşabilecek sorunları en baştan gören bir liderin, en baştan tek bir stratejiyi bırakın A B C ve D planları daha sürece başlamadan hazırdır. O yüzden algoritmik zekası üstün olan adam lider diğer kişi ise sadece yönetici olabilecektir.

Şunu da unutmayalım yöneticiler hiçbir yerde sevilen kişiler olamamışlardır. Lider olmakta fayda var gibi :D

Yaşadığımız süre boyunca her şey, bir problem ve bu problemin çözümünden ibaretse. O zaman her şey algoritmadır diyebiliriz. Yaşadığımız her şeye toplamda hayat diyorsak. İşte şimdi baştaki iddialı cümlemi kanıtlayayım sizlere hayat eşittir algoritmadır diyebiliriz.

Bir Endüstri Mühendisi en başta kendi hayatının sonrada başında olduğu firmaların hayat döngüsünün bir lideri ise Algoritmik düşünebilme becerisi geliştirmesi ve sürekli geliştirmesi gereken bir beceridir diyorum ve huzurdan ayrılıyorum saygılarımla.

Murat Bilginer











Yorumlar